Πώς επιλέγεται η ασφαλιστική κατηγορία στον e-ΕΦΚΑ;
Οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι αυτοαπασχολούμενοι κατατάσσονται σε μία από τις έξι βασικές ασφαλιστικές κατηγορίες του e-ΕΦΚΑ, οι οποίες καθορίζουν το μηνιαίο ύψος της εισφοράς κύριας σύνταξης και υγειονομικής περίθαλψης. Η επιλογή της κατηγορίας γίνεται από τον ίδιο τον ασφαλισμένο κατά την έναρξη της δραστηριότητάς του, ενώ στη συνέχεια μπορεί να αλλάξει κατηγορία μία φορά τον χρόνο, ανάλογα με την οικονομική του δυνατότητα και τις ανάγκες του.
Σε κάθε μηνιαία εισφορά προστίθεται και ένα σταθερό ποσό υπέρ ΔΥΠΑ (πρώην ΟΑΕΔ), το οποίο είναι κοινό για όλες τις κατηγορίες. Ανάλογα με τον κλάδο δραστηριότητας, μπορεί επίσης να προστίθενται πρόσθετες εισφορές επικουρικής ασφάλισης ή εφάπαξ, οι οποίες υπολογίζονται σε ξεχωριστές κατηγορίες, ανεξάρτητες από την κύρια ασφαλιστική κατηγορία σύνταξης και υγείας.
Τι ισχύει για τις εισφορές νέων ελεύθερων επαγγελματιών (πρώτη 5ετία);
Οι νέοι ελεύθεροι επαγγελματίες, κατά τα πρώτα πέντε έτη από την έναρξη της δραστηριότητάς τους, έχουν τη δυνατότητα να ενταχθούν σε ειδική μειωμένη ασφαλιστική κατηγορία, με χαμηλότερη μηνιαία εισφορά σε σχέση με την 1η κατηγορία του γενικού πίνακα. Το μέτρο αυτό αποσκοπεί στη διευκόλυνση της οικονομικής εκκίνησης νέων επαγγελματιών, οι οποίοι συνήθως έχουν χαμηλότερο κύκλο εργασιών κατά την πρώτη περίοδο λειτουργίας της δραστηριότητάς τους.
Μετά τη συμπλήρωση της πενταετίας, ο ασφαλισμένος εντάσσεται αυτόματα στην 1η κατηγορία του γενικού πίνακα, εκτός αν επιλέξει διαφορετική κατηγορία κατά την ετήσια περίοδο αλλαγής, ανάλογα με τα εισοδήματά του και τις ανάγκες του για μεγαλύτερη ασφαλιστική κάλυψη.
Ποιοι κλάδοι υποχρεούνται σε επικουρική ασφάλιση και εφάπαξ;
Η επικουρική ασφάλιση και το εφάπαξ αφορούν κυρίως ασφαλισμένους που προέρχονται από πρώην ταμεία επικουρικής ασφάλισης και πρόνοιας ελεύθερων επαγγελματιών, όπως ορισμένοι μηχανικοί, δικηγόροι, γιατροί και άλλοι επιστήμονες που εντάσσονταν στο πρώην ΕΤΑΑ. Οι εισφορές αυτές καταβάλλονται προαιρετικά ή υποχρεωτικά ανάλογα με τον κλάδο και το ταμείο προέλευσης του ασφαλισμένου, και υπολογίζονται σε ξεχωριστές κατηγορίες με το δικό τους ύψος μηνιαίας εισφοράς.
Για τους περισσότερους απλούς ελεύθερους επαγγελματίες και ατομικές επιχειρήσεις που δεν προέρχονται από τους παραπάνω κλάδους, δεν υφίσταται υποχρέωση καταβολής επικουρικής ασφάλισης ή εφάπαξ, και η μηνιαία τους εισφορά περιορίζεται στην κύρια σύνταξη, την υγεία και τη σταθερή εισφορά υπέρ ΔΥΠΑ.